Cites – ochrona gatunków zagrożonych wyginięciem

Wstęp – CITES i dokumenty dla żółwia lądowego

Zakup żółwia lądowego to nie tylko wybór gatunku, przygotowanie odpowiedniego terrarium i zapewnienie właściwej diety. W przypadku większości popularnych gatunków, takich jak Testudo hermanni, Testudo graeca czy Testudo marginata, dochodzi jeszcze jeden niezwykle istotny element – obowiązki prawne wynikające z przepisów CITES. Wielu nowych opiekunów dopiero po zakupie zadaje sobie pytania: czy żółw potrzebuje CITES?, jak zarejestrować żółwia?, ile mam czasu na rejestrację żółwia? oraz gdzie się rejestruje żółwia i ile to kosztuje?

CITES to międzynarodowa konwencja regulująca handel gatunkami zagrożonymi wyginięciem. W praktyce oznacza to, że obrót wieloma gatunkami żółwi jest ściśle kontrolowany, a każdy osobnik musi mieć udokumentowane legalne pochodzenie. Dokument CITES potwierdza, że żółw urodził się w legalnej hodowli lub został wprowadzony do obrotu zgodnie z przepisami Unii Europejskiej.

W Polsce posiadanie żółwia objętego ochroną wiąże się z obowiązkiem rejestracji w odpowiednim urzędzie w określonym terminie. Niedopełnienie tej formalności może prowadzić do konsekwencji administracyjnych, dlatego tak ważne jest, aby jeszcze przed zakupem wiedzieć, jakie dokumenty dla żółwia są wymagane i jak wygląda procedura zgłoszenia.

W dalszej części artykułu wyjaśnimy krok po kroku, czym różnią się dokumenty CITES A i CITES B, jak przebiega rejestracja żółwia, czy potrzebny jest paragon oraz jakie formalności należy spełnić, aby legalnie i bezpiecznie posiadać żółwia lądowego w Polsce.

CITES – jakie dokumenty są potrzebne dla żółwia lądowego?

CITES to skrót od Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora, czyli Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem. Została podpisana w 1973 roku w Waszyngtonie w odpowiedzi na rosnący problem nadmiernej eksploatacji dzikich populacji przez człowieka. Jej głównym celem jest kontrola i ograniczenie międzynarodowego handlu gatunkami zagrożonymi wyginięciem – zarówno tymi pozyskiwanymi z natury, jak i hodowanymi w niewoli.

Konwencja reguluje obrót okazami zwierząt i roślin objętych ochroną, w tym żółwiami lądowymi. Obejmuje zarówno handel międzynarodowy, jak i zasady przemieszczania, sprzedaży oraz dokumentowania pochodzenia osobników hodowlanych. CITES obowiązuje w krajach Unii Europejskiej poprzez wdrożenie odpowiednich rozporządzeń UE, dlatego dokument wydany w jednym kraju członkowskim jest ważny na terenie całej Wspólnoty.

Czy żółw potrzebuje CITES?

Większość popularnych gatunków żółwi lądowych, takich jak Testudo hermanni, Testudo graeca czy Testudo marginata, znajduje się w wykazach CITES (Aneks A lub B). Oznacza to, że ich sprzedaż i posiadanie podlegają regulacjom prawnym.

Zgodnie z prawem CITES handel żółwiami urodzonymi w Unii Europejskiej jest legalny, pod warunkiem że zwierzę posiada dokument potwierdzający jego pochodzenie z legalnej hodowli. Jednak każdy nowy właściciel żółwia objętego ochroną ma obowiązek jego rejestracji w ciągu 14 dni od dnia zakupu. W Polsce rejestracja jest obowiązkowa i wiąże się z opłatą administracyjną.

Jak zarejestrować żółwia i ile mam czasu?

Rejestracji dokonuje się w starostwie powiatowym lub urzędzie miasta właściwym dla miejsca przetrzymywania zwierzęcia. Termin na zgłoszenie to 14 dni od momentu nabycia.

Wniosek o rejestrację można pobrać bezpośrednio ze strony rządowej:

Wybrane miasta z linkiem do dokumentów:

• Warszawa
• Poznań
• Wrocław
• Bydgoszcz
• Toruń
• Kraków
• Gdańsk
• Gdynia
• Szczecin
• Zielona Góra

Do wniosku należy dołączyć dokument CITES oraz potwierdzenie wniesienia opłaty skarbowej (najczęściej 26 zł).

Ważne: Zastanawiasz się jakie dokumenty dla żółwia są potrzebne? U nas otrzymasz CITES A lub B potwierdzający urodzenie w niewoli. Masz pewność legalnej hodowli

Jakie dokumenty są potrzebne do rejestracji?

Aby zarejestrować żółwia, zazwyczaj trzeba dołączyć dokumenty potwierdzające legalne pochodzenie okazu, np.:

• świadectwo CITES legalnego pochodzenia wydane przez uprawniony organ,
• dokument potwierdzający wyklucie lub urodzenie w hodowli wydany przez powiatowego lekarza weterynarii,
• kopia wcześniejszego dokumentu CITES jeżeli osobnik był wcześniej rejestrowany.

Te dokumenty muszą być dołączone do wniosku o wpis do rejestru, a ich brak może utrudnić lub uniemożliwić rejestrację.

Ile kosztuje rejestracja żółwia?

Rejestracja żółwia w Polsce wiąże się z opłatą skarbową, która zwykle wynosi ok. 26 zł za jeden gatunek lub wpis do rejestru zwierząt chronionych. Opłatę uiszcza się wraz z kompletem dokumentów do urzędu.

Jeżeli żółw był poprzednio zarejestrowany, do wniosku można dołączyć kopię wcześniejszego dokumentu, co często przyspiesza proces.

Czy muszę mieć paragon do rejestracji żółwia?

Nie zawsze sam paragon jest wystarczający jako potwierdzenie legalnego pochodzenia. Urząd wymaga dokumentów potwierdzających, że zwierzę pochodzi z legalnego źródła, co oznacza: zezwolenia CITES, świadectwa wydane przez uprawniony organ, dokument z weterynarza potwierdzający urodzenie w hodowli czy dokument poprzedniego właściciela z odpowiednią adnotacją. Paragon może być pomocny przy udokumentowaniu zakupu, ale sam w sobie nie zastępuje dokumentów CITES ani nie potwierdza legalności pochodzenia gatunku objętego ochroną.

Co się dzieje po zarejestrowaniu?

Po złożeniu wniosku urząd wydaje zaświadczenie o wpisie do rejestru zwierząt chronionych, które jest dowodem, że posiadasz żółwia w sposób zgodny z prawem. Urząd ma zazwyczaj do 7 dni na rozpatrzenie kompletnego wniosku i wydanie dokumentu.

Rejestracja dotyczy także zmian takich jak:

• utrata lub śmierć zwierzęcia,
• wywóz za granicę,
• zmiana danych posiadacza.

Dlaczego to jest ważne?

Rejestracja zwierząt chronionych oraz dokumentacja CITES nie tylko formalizują legalne posiadanie żółwia, ale także wspierają działania na rzecz ochrony gatunków, zapobiegając nielegalnemu handlowi i niekontrolowanemu wprowadzaniu egzotycznych gatunków do środowiska.